Μια χειρουργική μάσκα, γνωστή και ως μάσκα διαδικασίας, προορίζεται να φορεθεί από επαγγελματίες υγείας κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης και κατά τη διάρκεια της νοσηλείας για να πιάσει τα βακτήρια που ρίχνουν σε υγρά σταγονίδια και αερολύματα από το στόμα και τη μύτη του χρήστη. Η πρώτη του καταγεγραμμένη χρήση ήταν από τον Γάλλο Χειρουργό Paul Berger κατά τη διάρκεια μιας επιχείρησης του 1897 στο Παρίσι.
Οι χειρουργικές μάσκες φοριούνται επίσης ευρέως από το ευρύ κοινό στις χώρες της Ανατολικής Ασίας για να μειώσουν την πιθανότητα εξάπλωσης των αερομεταφερόμενων ασθενειών. Στην Ιαπωνία, είναι κοινό να φορέσετε μια μάσκα προσώπου ενώ είναι άρρωστο για να αποφύγετε τη μόλυνση άλλων σε δημόσιες ρυθμίσεις. Οι χειρουργικές μάσκες χρησιμοποιήθηκαν ευρέως στην Κίνα, το Χονγκ Κονγκ, το Βιετνάμ και το Τορόντο, τον Καναδά κατά τη διάρκεια των εστιατορίων του ιού SARS, κατά τη διάρκεια της πανδημίας της γρίπης των πτηνών του 2007 στην Ιαπωνία και στην πόλη των Ηνωμένων Πολιτειών και του Μεξικού κατά τη διάρκεια της πανδημίας της γρίπης του 2009 που διαθέτει γρίπη χοίρων και Ο ιός H1N1. Φορίζονται επίσης από ανθρώπους σε σκονισμένα περιβάλλοντα όπως εργαζόμενοι αποχέτευσης.
Σε περιβάλλοντα υψηλότερου κινδύνου, οι μάσκες N95 ή NIOSH μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη θέση των χειρουργικών μάσκες καθώς παρέχουν καλύτερη προστασία λόγω του σχήματος και της εξασφάλισης των ιμάντων.
Οι σύγχρονες χειρουργικές μάσκες είναι κατασκευασμένες από χαρτί ή άλλο μη υφασμένο υλικό και πρέπει να απορρίπτονται μετά από κάθε χρήση.